İdrar Kaçırma: Hangi Tip, Hangi Tedavi?

İdrar kaçırma çok yaygındır, ancak yaygın olması normal olduğu anlamına gelmez. Pek çok kişi yıllarca bu durumu kimseye söylemeden, ped kullanarak ve sosyal yaşamını kısıtlayarak yaşar.

Tedavi edilebilir bir durumdur ve çoğu hastada ameliyat gerekmeden belirgin iyileşme sağlanabilir. Bu nedenle gecikmeden değerlendirme yaptırmak anlamlıdır.

Burada kaçırma karın içi basıncın arttığı anlarda olur: öksürme, hapşırma, gülme, ağır kaldırma, merdiven çıkma, spor. Öncesinde idrar hissi yoktur; idrar aniden gelir.

Nedeni idrar yolunu kapatan destek mekanizmasının zayıflamasıdır. Doğumlar, menopoz, kronik kabızlık, sürekli öksürük ve kilo fazlası bu zayıflamada rol oynar.

Tedavide ilk basamak pelvik taban kas egzersizleridir; doğru yapıldığında etkili bir yöntemdir. Kilo verme ve kabızlığın giderilmesi fark yaratır. Bunlar yetersiz kaldığında idrar yoluna destek sağlayan cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Burada önemli bir not: mesaneyi gevşeten ilaçlar bu tipte işe yaramaz. Yanlış tipe verilen ilaç, hastanın "benim sorunum çözülmez" sonucuna varmasına yol açar.

Burada önce ani ve ertelenemeyen bir sıkışma hissi gelir; kişi tuvalete yetişemeden idrar kaçırır. Yanında sık idrara çıkma ve gece uyanma da bulunur.

Nedeni mesane kasının dolum sırasında istemsiz kasılmasıdır. Buna aşırı aktif mesane denir.

Tedavide ilk adım yine ilaç değildir: mesane eğitimi, sıvı ve kafein düzeninin ayarlanması, kabızlığın giderilmesi. Bunlar yetersiz kalırsa mesane kasını gevşeten ilaçlar başlanır. İlaç da yeterli olmazsa mesane içine botulinum toksini uygulaması ve sakral nöromodülasyon gündeme gelir.

Bu tipte sarkma ameliyatı yapmak fayda sağlamaz; tip ayrımının neden önemli olduğunun en net örneği budur.

Hastaların önemli bir bölümünde her iki tip birlikte bulunur. Bu durumda hangisinin günlük yaşamı daha çok kısıtladığı belirlenir ve tedavi ona göre planlanır.

Genellikle önce sıkışma bileşeni ele alınır, çünkü bu bileşen ilaç ve davranış tedavisine yanıt verebilir ve cerrahi gereksinimini değiştirebilir.

Karışık tipte, yalnızca bir bileşene yönelik tedavi sonrasında şikâyetin tamamen geçmeyebileceği önceden konuşulmalıdır.

Burada mesane dolar, boşalamaz ve dolup taşarak sızdırır. Hasta sık sık az miktarda idrar yaptığını, tam boşalamadığını, idrarın damla damla geldiğini söyler.

Erkeklerde en sık nedeni prostat büyümesidir. Kadınlarda ve erkeklerde şeker hastalığına bağlı sinir hasarı, bazı ilaçlar ve ileri derecede sarkma neden olabilir.

Bu tipte mesaneyi gevşeten ilaç vermek durumu kötüleştirir — işte bu yüzden işedikten sonra mesanede kalan idrar miktarının ölçülmesi, tedaviye başlamadan önce yapılması gereken bir adımdır.

İdrar tahlili ve kültürü ile enfeksiyon dışlanır; tedavi edilmemiş bir enfeksiyon bu şikâyetlerin tamamını taklit edebilir.

Birkaç günlük işeme günlüğü, ne sıklıkta ve ne miktarda idrar yapıldığını gösterir. Basit görünen bu kayıt, pahalı tetkiklerden daha çok bilgi verir.

İşedikten sonra mesanede kalan idrar ölçülür. Gerektiğinde ürodinami ve görüntüleme yapılır.

İdrarda kan görülmesi ayrı bir durumdur ve mutlaka araştırılmalıdır; basit bir kaçırma şikâyeti olarak geçiştirilmemelidir.

Kilo fazlasının azaltılması karın içi basıncı düşürür ve ölçülebilir fayda sağlar.

Kabızlığın giderilmesi, pelvik taban üzerindeki sürekli baskıyı kaldırır.

Sigaranın bırakılması, kronik öksürüğü azaltarak dolaylı fayda sağlar.

Sıvıyı aşırı kısmak ise yanlıştır: idrar yoğunlaşır, mesaneyi tahriş eder ve şikâyet artar. Doğru olan sıvının gün içine yayılması ve akşam saatlerinde azaltılmasıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tipin belirlenmesi için ürologla görüşün.